Şarkının Tonu Nasıl Bulunur? Akorlardan Tonu Bulmanın 5 Adımı

Şarkının tonu nasıl bulunur? Elinde akorlar varsa işin çoğu hazırdır: akorlar notalardan, notalar da bir diziden gelir. Aşağıda akorlardan ton bulmanın beş adımını, tabloları ve çözümlü örnekleri bulacaksın. Yazı; armoni dersine, konservatuvar ya da müzik okulu sınavına hazırlanan öğrenciler, kendi başına armoni öğrenenler ve eğitmenler için.

Şarkının tonu nedir?

Ton iki bilgiden oluşur: tonik, yani şarkının "evi" olan ses, ve tür, yani majör mü minör mü olduğu. Do majörde merkez Do, La minörde La'dır.

İlk tuzak donanımdır: her donanım bir majör tona ve onun ilgili (relatif) minörüne aittir. Do majör ile La minörün donanımında hiç diyez ya da bemol yoktur. Sol majör ile Mi minörün donanımında tek bir diyez vardır: Fa♯. Donanım seçenekleri ikiye indirir, kararı vermez. Puget Sound Music Theory'nin majör donanımlar ve minör donanımlar sayfaları bütün tabloyu verir; Türkçe genel çerçeve için Vikipedi'deki Ton (müzik) maddesine bakabilirsin.

Akorlardan şarkının tonu nasıl bulunur? 5 adım

Akorları notalarına ayırmakta zorlanıyorsan önce piyanoda akor bulma rehberine göz at.

1. Akorları yaz. Şarkının tamamını ya da en azından kıta ve nakaratı al. Örnek: Am – Dm – E7 – Am.
2. Akorları notalarına ayır, notaları topla. Am = La–Do–Mi, Dm = Re–Fa–La, E7 = Mi–Sol♯–Si–Re. Toplam: La, Si, Do, Re, Mi, Fa, Sol♯. Diyez ve bemolleri not et: burada yalnızca Sol♯ var.
3. Bu notaların hepsini içeren diziyi bul. Sol♯ notasını bir kenara koyarsan kalan notalar Do majöre uyar; bu da seni iki adaya götürür: Do majör ya da ilgili minörü La minör.
4. Dominantı ara. Aday toniğin beşli üstündeki majör akor ya da dominant yedili akor tonu ele verir: G ya da G7 → C, E ya da E7 → Am. Minörde V akoru majördür, çünkü dizinin 7. derecesi yükseltilir ve yeden sesi oluşur: La minörde Sol♯. "Do majör" görünen bir akor grubunda Sol♯ çıkıyorsa bu, La minörün güçlü bir işaretidir.
5. İlk akora, son akora ve cümle sonlarına bak. V–I dizisi (tam ya da otantik kadans) toniği doğrular; şarkılar da çoğunlukla tonikte biter. Örneğimiz Am ile başlıyor, E7'den Am'ye çözülüyor ve Am'de bitiyor: ton La minör. Kadans türleri için Puget Sound'un kadanslar sayfası iyi bir başvuru.

Hangi akor tonu ele verir?

Bazı akorlar tonu neredeyse tek başına söyler, bazıları yalnızca seçenekleri daraltır.

D7'deki Fa♯ Do majörün dışındadır; ama akor G'ye gidip ardından C'ye dönülüyorsa ton değişmemiştir. Puget Sound'un ikincil dominantlar sayfası bu akorları ayrıntılı anlatır.

Majör ve minör tonda diyatonik akorlar nelerdir?

Bir tondaki dizinin her derecesi üzerine üçlülerle akor kurarsan o tonun diyatonik akorlarını elde edersin.

La minörü ayıran akorlar E (Mi–Sol♯–Si) ve G♯° (Sol♯–Si–Re); B° ise Si–Re–Fa'dır. Nota örnekleri majörde diyatonik akorlar ve minörde diyatonik akorlar sayfalarında. Akorların tonik, subdominant ve dominant görevleri için fonksiyonel armoni yazısına bak.

Çözümlü örnekler

1) C – G – Am – F (döngü). Notalar: Do, Mi, Sol, Si, Re, La, Fa. Hepsi Do majöre ve La minöre uyar. Sol♯ ya da E majör yok; dizi C'de oturuyor. Ton Do majör: I – V – vi – IV.

2) Am – Dm – E7 – Am. E7'deki Sol♯, La'nın yeden sesidir. Dizi Am'de başlayıp bitiyor, E7 → Am kadansı var. Ton La minör: i – iv – V7 – i.

3) G – D – Em – C. D akorunda Fa♯ var (Re–Fa♯–La); başka işaret yok. Tek diyez: Sol majör ya da Mi minör. D → G çözülmesi var ve dizi G'de bitiyor. Mi minör için gereken B majör akor (içinde Re♯) hiç yok. Ton Sol majör: I – V – vi – IV.

4) F ve G aynı anda, tek bir ses olarak. Fa–La–Do ile Sol–Si–Re birlikte altı nota verir: Fa, Sol, La, Si, Do, Re. Bunları yalnızca Do majör ve La minör içerir; Michord da uygun tonları C ve Am olarak gösterir. Kararı bir sonraki akor verir.

Tek akor neden yetmez? G7 tek başına Do majöre, Do minöre ve La minöre uyar. E7 tek başına Fa♯ minöre, La majöre ve La minöre uyar. Cmaj7 (Do–Mi–Sol–Si) ise Do majör, Mi minör, Sol majör ve La minörün hepsinde bulunur. Tonu akor değil, akor dizisi belirler.

Kafa karıştıran durumlar

• vi ya da ii ile başlayan şarkılar. İlk akora değil, çözülmeye ve son akora güven.
• Modal şarkılar. Dorian ya da Miksolidyen şarkılarda dominant zayıftır. Do merkezli bir şarkıdaki B♭ çoğu zaman ♭VII'dir; Puget Sound'un pop müzikte ♭VII sayfası bu kullanımı anlatır.
• Ödünç akorlar. Do majörde Fm (iv) paralel minörden ödünç alınmıştır. La♭ dışarıda kalır, ama ton Do majördür.
• İkincil dominantlar. D7 → G ya da A7 → Dm gibi sapmalar geçicidir.
• Modülasyon. Son nakarat sık sık bir tam ses (ya da yarım ses) yukarı çıkar; her bölümü ayrı analiz et. Modülasyondan sonra tonu tanıma sayfası adımları gösterir.
• Gitarda kapo. Kapo 2. perdedeyken G şekilleriyle çalınan şarkı La majörde duyulur. Piyanoda duyulan tonu esas al.
• Transpoze çalgılar ayrı bir konudur, burada ele alınmıyor.

Şarkının tonu kulakla nasıl bulunur?

Akor kâğıdı yoksa kulakla başlarsın.

1. Dinlenme sesini mırıldan. "Burada bitebilir" dediğin, oturmuş gelen sesi söyle; çoğu zaman şarkının son sesidir.
2. Son akorla karşılaştır. Mırıldandığın ses son akorun içinde, özellikle en altında mı?
3. Piyanoda bul. Sesi tuşlarda ara; bulduğun nota aday toniğin.
4. Dominantı dene. Toniğin beşli üstündeki akoru (Do için G7) çal, sonra toniğe çöz. "Eve dönmüş" gibi geliyorsa doğru yoldasın; sonra majör mü minör mü, karar ver.

Bu, özel yetenek sınavlarının işitme bölümüne de iyi bir hazırlıktır; ayrıntılar müzik okulu sınavına hazırlık yazısında.

Michord nasıl yardımcı olur, ne yapmaz?

Önce net olalım: Michord ses dinlemez. Kayıt, ses dosyası, Spotify ya da YouTube analiz etmez; fotoğraf ya da nota okumaz. Akorları sen MIDI klavye, ekran piyanosu ya da bilgisayar klavyesiyle çalarsın, Michord çaldığın notaları analiz eder.

Kendi denememizde Cmaj7 (Do–Mi–Sol–Si) çaldığımızda dört uygun ton çıktı: C, Em, G ve Am. Tek bir akorun soruyu çözemeyeceği tam da buradan belli.

• Akoru canlı adlandırır. Sembolü, çevrimi ve notaları gösterir, büyük portede yazar.
• Uygun tonları listeler. Akorun altında "Uygun tonlar" satırı, bastığın notaların hepsini içeren majör ve minör tonları gösterir (minör tonlarda hem doğal 7. derece hem yeden sesi sayılır), en fazla yedi tane. Liste yalnızca o anda bastığın notalardan hesaplanır, akorlar arasında birikmez: her akoru çal, uygun tonlarını not et; hepsinde ortak çıkan ve dominantın çözüldüğü ton cevabındır. Birkaç akorun notalarını birlikte basarsan (F ile G gibi) ortak liste görürsün.
• Ton menüsü. Üstteki "Ton: Oto" seçeneğinde Michord en olası tonu kendisi seçer; istersen tonu sen belirlersin. Romen rakamları o tona göre yazılır, örneğin Cmaj7, C tonunda Imaj7 (I. derece) olarak görünür. Ton tespitli fonksiyonel analiz, ikincil dominant ve ödünç akorlar, kadans tespiti ve modülasyon uyarıları PRO (abonelik) özellikleridir.
• Kural tabanlıdır. Yapay zekâ değildir; ritim ve tempo analizi yapmaz.
• Yalnızca masaüstünde çalışır. macOS 11 ve üzeri, Apple Silicon Mac'lerde ve Windows 10/11'de. Mobil uygulama yok, Intel Mac desteği yok.
• Fiyat. Kayıttan sonra kalıcı ücretsiz plan (kredi kartı gerekmez): çalma, gerçek grand piyano sesi, basılan tuşların nota adları ve her açılışta iki dakika tam erişim. Uygun tonlar, Romen rakamları ve ton tespiti abonelikle: 2,99 USD/ay · 22,99 USD/yıl, istediğin zaman iptal.

Genel kullanım için: Michord nasıl kullanılır?

Adım adım çalışma rutini

1. Bildiğin bir şarkı seç.
2. Kâğıtta çöz. Kıta ve nakaratın akorlarını deftere geçir, 5 adımı uygula, cevabını yaz.
3. Çal ve kontrol et. Akorları tek tek Michord'da çal, her birinin uygun tonlarını yaz; hepsinde ortak olan tonu kendi cevabınla karşılaştır.
4. Romen rakamlarını yaz. Her akorun derecesini yaz: I – V – vi – IV gibi.
5. Minör bir şarkıyla tekrarla. Bu kez yeden sesini ve majör V'yi ara.

Uygulama burada bir cevap anahtarıdır. Sınavda uygulama olmayacak; önce kendi cevabını ver. Daha geniş bir plan için müzik teorisi öğrenme rehberine bak.

Eğitmenler için

Michord'u projeksiyona yansıt, bir diziyi akor akor çal. Sınıf her akorun uygun tonlarını deftere yazar, hepsinde ortak olan tonu bulur, sonra kadansla kontrol eder. Abonelikteki sesli ekran kaydıyla bu gösterimi MP4 olarak kaydedip çalışma videosu olarak paylaşabilirsin.

Sonuç

Akorlardan ton bulmak tahmin değil, yöntemdir: akorları yaz, notaları topla, diziyi bul, dominant ve son akorla majör mü minör mü karar ver. Tek akor yetmez; kararı dizi ve kadans verir. Sıradaki konu için paralel beşli ve ses yürüyüşü yazısı.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

İlk akor her zaman şarkının tonu mudur?

Hayır. Do majördeki bir şarkı Am (vi) ya da Dm (ii) ile açılabilir. İlk akor ipucudur, karar değil; son akora, kadanslara ve dominantın nereye çözüldüğüne bak.

Majör bir tonu ilgili minöründen nasıl ayırırım?

İkisi aynı donanımı paylaşır; farkı yeden sesi ve son akor gösterir. La minörde V akoru majördür: E ya da E7, içinde Sol♯ (G♯) vardır. G♯ görüyorsan ve şarkı Am'de bitiyorsa ton büyük olasılıkla La minördür; G7 C'ye çözülüp şarkı C'de bitiyorsa Do majördür.

Nota olmadan şarkının tonunu bulabilir miyim?

Evet. Akor kâğıdındaki sembolleri notalara çevirip aynı 5 adımı uygularsın. Akor kâğıdı da yoksa dinlenme sesini mırıldan, piyanoda bul ve dominantın o sese çözülüp çözülmediğini dene.

Michord bir kaydın ya da şarkı dosyasının tonunu bulur mu?

Hayır. Michord kayıt, ses dosyası, Spotify ya da YouTube dinlemez; fotoğraf ve nota da okumaz. Akorları sen MIDI klavye, ekran piyanosu ya da bilgisayar klavyesiyle çalarsın; Michord çaldığın notaları içeren tonları listeler.

Michord'da ton bulma özelliği ücretsiz mi?

Hayır. Uygun tonlar, Romen rakamları ve ton tespiti abonelikle açılır: aylık 2,99 USD veya yıllık 22,99 USD, istediğin zaman iptal edebilirsin. Kalıcı ücretsiz plan kredi kartı istemez; MIDI klavye, ekran piyanosu ve bilgisayar klavyesiyle çalma, gerçek grand piyano sesi ve basılan tuşların nota adlarını içerir.

Kapolu gitar akorlarında şarkının tonu nasıl bulunur?

Önce akor şekillerinden tonu bul, sonra kapo perdesi kadar yarım ses yukarı taşı. Kapo 2. perdedeyken G şekilleriyle çalınan şarkı La majörde duyulur: Sol'un iki yarım ses üstü La'dır.